Du lịch nước ngoài

Jade Thomas và bạn trai Trọng Nguyễn, có chuyến du lịch đảo Bali, Indonesia. Vì không có đường bay thẳng đến Hà Nội, họ phải nối chuyến từ Kuala Lumpur, Malaysia vào chiều 8/7. Trên cabin, họ bắt gặp một người đàn ông trẻ cởi giày, tất, gác chân lên ghế trước, Sun đưa tin.

Cô gái đến từ Queensland, Australia, cho biết người này gác chân lên ghế để tỉa da chết và móng chân, vứt xuống sàn máy bay. Người đàn ông bịt khẩu trang nên cặp đôi không thể nhìn rõ mặt. Jade cảm thấy “phát ốm” khi chứng kiến hành động này, theo Sun.

 

 

Khách Tây chứng kiến những hành động khiếm nhã trên chuyến bay tới Việt Nam

Video: Viral Press.

Jade còn chứng kiến một số hành vi kém văn hóa trong chuyến bay đến Hà Nội. “Một số người la hét, ợ hơi thành tiếng lớn và không làm theo yêu cầu của tiếp viên. Mọi người đều đứng dậy lấy hành lý khi đèn báo hiệu thắt dây an toàn còn sáng. Một số người không đi giày dép”, Jade nói.

Nhiều hành khách cũng từng bị chỉ trích vì hành vi khiếm nhã nơi công cộng. Tháng 6/2017, trên một chuyến bay của hãng HK Express, một hành khách phải to tiếng với người ngồi sau vì gác chân lên ghế, khiến người này phải ngửi mùi khó chịu.

Tháng 4/2017, Narong Thaopanya quay lại hình ảnh một nữ du khách phương Tây gác chân có mùi hôi lên ghế ngồi và chia sẻ trên mạng. Chàng trai Thái Lan cho biết mình bị nghẹt thở suốt chuyến xe khách từ Bangkok tới tỉnh Sukhothai. 

 

 

Hành khhách nam bất mãn vì cô gái gác chân ‘bốc mùi’ lên ghế

Video: Sun.

Cristiano Ronaldo cùng bạn gái Georgina Rodriguez và con trai Cristiano Jr. đang tận hưởng kỳ nghỉ tại vùng biển Messinia, Hy Lạp. Cầu thủ người Bồ Đào Nha cũng vừa chốt hạ hợp đồng mới với Chủ tịch Andrea Agnelli. Theo đó, Ronaldo ký hợp đồng bốn năm với Juventus, mức lương 35,2 triệu USD mỗi năm.

Dừng chân sớm tại World Cup, Ronaldo trở về Bồ Đào Nha rồi cùng gia đình đến thành phố Kalamata, Hy Lạp bằng phi cơ riêng. Từ sân bay, họ đi trực thăng tới thị trấn nghỉ dưỡng sang trọng Costa Navarino và ở trong một khách sạn 5 sao. Đi kèm gia đình CR7 là một đội vệ sĩ đông đảo.

Tháng 6 năm ngoái, danh thủ 33 tuổi này cũng dành vài ngày nghỉ tại vùng biển Messinia, theo trang tin Hy Lạp Pappas Port.

 

 

Rời World Cup sớm, Ronaldo đưa cả nhà sang Hy Lạp nghỉ dưỡng

 Georgina cùng bạn trai tắm biển. Video: IG.

Trước sức mua quá lớn, các hãng hàng không ở Anh đã bán sạch toàn bộ vé cho các chuyến bay tới Nga. Một hãng hàng không của nước này tiết lộ số lượng đặt vé sang Nga đã tăng 2.000 % sau chiến thắng của Anh trước Thụy Điển. Skyscanner cũng cho biết các lệnh tìm kiếm chuyến bay đến Moskva đã tăng 486%.

Du khách Anh khẩn trương đặt vé, dịch vụ để sang Nga cổ vũ đội nhà. Ảnh: Reuters.

Những cổ động viên khác không mua được vé đành chọn cách đi đường vòng, bay qua Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Lithuania và Hà Lan rồi mới tới Nga.

Connor Wakefield, 22 tuổi, nói trên BBC rằng anh và người bạn Chris Phillips quyết định mua vé vào phút cuối. Do đó, họ phải đi đường vòng, bay qua Frankfurt, Đức và chấp nhận ngồi đợi 6 tiếng ở Lithuania để nối chuyến. Số tiền họ phải bỏ ra là hơn 1.200 USD mỗi người. Theo Connor, đó là những giây phút căng thẳng nhất cuộc đời anh, khi luôn trong nỗi lo thấp thỏm liệu có thuận lợi sang Nga hay không.

Thomas Evans cho biết anh đi đám cưới một người thân nhưng tâm trí đặt hoàn toàn ở việc đặt mua vé máy bay sang Nga xem trận đấu Anh – Croatia. Trong khi mọi người mải tung hoa, nhặt hoa thì anh ngồi đặt vé. Ảnh: Reuters.

Paul Andrew, một du khách Anh khác, thì đăng tải trên trang cá nhân về hành trình sang Nga vất vả của mình. Anh phải bay tới 3 chuyến mới có thể tới sân Luzhkini.

Charlotte Roxburgh, một giáo viên tiếng Anh ở Dubai đã sẵn sàng bỏ ra 500 USD để bay sang Amsterdam, Hà Lan. Từ Hà Lan, cô lại tiếp tục bay sang Nga để cổ vũ đội nhà.

Một du khách khác cho biết, anh đã phải bay từ Anh sang Hy Lạp, rồi ngồi đợi 5 tiếng để được sang Nga. Người này thậm chí cũng không có vé để bay về nhà. Thứ duy nhất anh ta có lúc này là vé vào xem bóng đá trận Anh gặp Croatia. Tuy vậy, cổ động viên này vẫn cảm thấy vui vẻ.

Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moskva đã được phủ kín bởi cờ Anh. Ảnh: Reuters.

Ngoài ra, nhiều người còn sử dụng các phương tiện đường bộ như đi tàu, ôtô để sang Nga. Một số khách “chịu chơi” còn thuê hẳn máy bay trực thăng để có thể tới kịp giờ bóng lăn. Một hãng bay tư nhân của Anh cho biết, họ nhận được các yêu cầu thuê dịch vụ nhiều “chưa từng có”. Phần lớn khách thuê nguyên chuyến là nhóm bạn bè hoặc gia đình.

Theo ước tính từ Mail Online, có khoảng 10.000 cổ động viên Anh sẽ sang Nga vào ngày 11/7. Ngoài ra, có khoảng 37 triệu người Anh dự kiến xem trực tiếp trận bán kết tại nhà. Con số này vượt qua kỷ lục vào năm 1966, với 32,3 triệu người Anh cổ vũ cho đội tuyển trước trận đấu với đội Tây Đức.

 

 

Khách Anh chật vật sang Nga cổ vũ đội tuyển trước giờ sinh tử

Tiếp viên hàng không đang hướng dẫn an toàn cho du khách Anh sang Nga cổ vũ World Cup. Nguồn: British Airways.

Hơn 30.000 người sẽ tập trung tại công viên Hyde, 10.000 người tới Pier Head ở Liverpool và 8.000 người tới Castleford Bowl ở Manchester để cùng nhau cổ vũ đội tuyển.

Trong trận Anh thắng Thụy Điển để vào bán kết, hiệp hội xe cứu thương ở Anh cho biết họ đã phải điều rất nhiều xe đi làm nhiệm vụ. Số lượng này thậm chí còn nhiều hơn cả ngày 31/12, ngày mà theo truyền thống tại Anh sẽ bận rộn nhất đối với các nhân viên y tế, do lượng người đổ ra đường mừng năm mới quá đông. 

Chọn thời điểm xứ sở hoa mộc lan Magnolia vào mùa lãng mạn nhất trong năm, công ty Dịch vụ Lữ hành Saigontourist mở lại tour Triều Tiên thưởng ngoạn mùa thu lá đỏ, ngay sau khi diễn ra các cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Triều như chỉ dấu lạc quan cho nền hòa bình ổn định trên bán đảo Triều Tiên.

Một hành trình “để đời”

Dù là vùng lãnh thổ láng giềng với thiên đường du lịch Hàn Quốc đã quá quen thuộc với phần đông du khách Việt, Triều Tiên vẫn là điều bí ẩn đối với phần còn lại của thế giới. Do đặc thù về chính trị, các hoạt động du lịch và du khách nước ngoài luôn đặt dưới sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan nhà nước Triều Tiên. Trước đây, giá tour du lịch từ Việt Nam sang Triều Tiên cũng khá cao (trên 50 triệu đồng), thủ tục xét cấp visa còn nhiều trở ngại, tình hình an ninh không ổn định khiến du khách không an tâm.

Khải Hoàn Môn Bình Nhưỡng.

Mọi thứ đã thay đổi kể từ khi diễn ra các cuộc họp thượng đỉnh mang tính lịch sử giữa Mỹ và Triều Tiên vào trung tuần tháng 6 năm nay. Tình hình an ninh tại Triều Tiên đã được cải thiện rõ rệt, điều kiện lý tưởng cho các hoạt động du lịch, đặc biệt khi ngành du lịch nước này đã bắt đầu thực hiện các chính sách nới rộng cửa phục vụ du khách quốc tế trong vòng ba năm qua.

Với tour Triều Tiên này, công ty cung cấp giá tour cạnh tranh nhờ liên kết trực tiếp với đối tác du lịch tại Triều Tiên và hãng hàng không Air China. Ngoài mức giá tour hấp dẫn, du khách còn có cơ hội tận hưởng vẻ đẹp của các công trình kiến trúc và vẻ đẹp hoang sơ gần như nguyên bản của thiên nhiên Triều Tiên, khi chưa bị khai thác nhiều bởi ngành “công nghiệp xanh”.

Đặc biệt, thủ tục cấp visa dành cho du khách Việt vào Triều Tiên nay đã dễ dàng hơn, thời gian xét duyệt được rút ngắn lại rất nhiều, từ 7 đến 10 ngày kể từ khi hồ sơ đề nghị cấp visa hợp lệ của du khách được gửi đến Đại sứ quán Triều Tiên tại Hà Nội.

Mùa thu lá đỏ

Hành trình hứa hẹn mang đến cho du khách một trải nghiệm mới mẻ khi lần đầu tiên chạm chân lên “(Xứ) buổi sáng tươi đẹp” (nghĩa của từ “Triều Tiên”), và chiêm ngưỡng nhiều công trình kiến trúc hoành tráng, hiện đại mang đậm nét riêng. Tour của Lữ hành Saigontourist sẽ đưa du khách đi ba trong số chín vùng du lịch của Triều Tiên, gồm vùng thủ đô Pyongyang (Bình Nhưỡng), vùng Kaesong (Khai Thành) ở phía nam và vùng núi Myohyang (Diệu Hương Sơn) ở phía bắc thủ đô.

Một góc thủ đô Bình Nhưỡng.

Nói đến Bình Nhưỡng là nói tới sự kỳ vĩ của các tượng đài và những mảng xanh thiên nhiên làm phông nền cho những công trình kiến trúc. Tại đây, du khách ghé thăm Khải Hoàn Môn Bình Nhưỡng (Arch of Triumph) được xây dựng, để tưởng niệm phong trào kháng chiến của nhân dân Triều Tiên chống lại Nhật Bản từ năm 1925 đến 1945.

Du khách không thể bỏ qua chuyến khám phá những nơi biểu tượng của Triều Tiên như công viên đài phun nước Mansudae (Mansudae Fountain Park), Đài tưởng niệm Mansudae (Mansudae Grand Monument) – nơi đặt tượng đồng của hai lãnh tụ Kim Nhật Thành (Kim Il Sung) và Kim Chính Nhật (Kim Jong Il), hay tượng đài Thiên Lý Mã (Chollima Statue), quảng trường Kim Nhật Thành (Kim Il Sung).

Du khách còn có dịp ghé thăm ngôi nhà nơi lãnh tụ Kim Nhật Thành (Kim Il Sung) sinh ra và lớn lên, di tích có ý nghĩa đặc biệt đối với người dân Triều Tiên. Du khách hòa mình vào nhịp sống hiện đại của người dân thủ đô khi tận mắt khám phá hệ thống xe điện ngầm tại Bình Nhưỡng; cảm nhận hơi thở cuộc sống của người Triều Tiên nơi phố đi bộ Changjon. Thưởng thức bữa tối trên du thuyền Taedonggang, chiêm ngưỡng khung cảnh lung linh của thành phố Bình Nhưỡng về đêm cũng là một trải nghiệm thú vị.

Điểm nhấn của chương trình là khoảnh khắc du khách được sống giữa khung cảnh ngập tràn sắc màu của lá vàng, lá đỏ vào thời điểm đẹp nhất của mùa thu Triều Tiên. Những tượng đài, chùa chiền, lăng tẩm cổ kính như ẩn như hiện giữa rừng cây, thác nước kỳ vĩ. Tương đồng với Hàn Quốc về lịch sử, văn hóa và địa lý nhưng Triều Tiên sẽ mang đến du khách một trải nghiệm rất khác bởi cảnh sắc mùa thu trong “cái nhìn đầu tiên”.

Du khách di chuyển đến Diệu Hương Sơn (Myohyang), nằm cách Bình Nhưỡng 160 km về phía bắc. Đây là một trong bốn dãy núi nổi tiếng nhất trên bán đảo Triều Tiên, với đỉnh cao nhất là Biro cao 1.909 m. Địa điểm nghỉ hè ưa thích của rất nhiều nhà lãnh đạo của CHDCND Triều Tiên này còn được xem là Thánh địa của dân tộc.

Trong dãy núi hùng vĩ này có tới trên 10.000 thác nước và có tới 360 ngôi tự viện Phật giáo, nổi tiếng nhất là ngôi cổ tự Pohyon (Phổ Hiền Cổ Tự) được xây dựng từ thế kỷ 11, thời Cao Ly, đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Cụm danh lam thánh tích Phật giáo này luôn là niềm khao khát của nhiều Phật tử mong được một lần tới du ngoạn trong đời.

Du khách tham quan nhà triển lãm Hữu nghị quốc tế (International Friendship Exhibition Hall),nơi lưu giữ hơn 100.000 món quà từ khắp thế giới gửi tặng nhà lãnh đạo Kim Nhật Thành (Kim Il Sung) và Kim Chính Nhật (Kim Jong Il). Từ ban công của phòng triển lãm, du khách sẽ thưởng ngoạn cảnh đẹp của núi Diệu Hương, sau đó ngoạn cảnh ngôi chùa Pohyon cổ kính ẩn hiện trong rừng cây lá đỏ, lá vàng mùa thu.

Bảo tàng Koryo.

Nơi thứ ba du khách sẽ đặt chân tới là Khai Thành (Kaesong), thành phố lịch sử cách Bình Nhưỡng 100 km về phía nam, nằm sát biên giới Triều Tiên – Hàn Quốc, từng là kinh đô của Vương quốc Cao Ly cách đây hơn 500 năm. Du khách tham quan Khu phi quân sự (DMZ) Bàn Môn Điếm ghi dấu thời khắc Hiệp định ngừng Chiến tranh Triều Tiên được ký kết vào năm 1953; Thống Nhất Môn (Arch of Reunification hay Monument to Three Charter for National Reunification). Du khách quay về lịch sử của Triều Tiên khi tới thăm Bảo tàng Koryo, được công nhận là di sản thế giới, với nhiều hiện vật có niên đại từ thế kỷ thứ 11; lăng tẩm của vua Vương Côn (King Wang Kon).

Hành trình Triều Tiên sẽ trở nên thân quen hơn khi du khách thử những món ăn truyền thống của xứ sở hoa mộc lan. Lữ hành Saigontourist sẽ đưa bạn đến Khai Thành (Kaesong) thưởng thức Pansangi – loại kimchi ngon nổi tiếng ở đây, sau đó là món cơm trộn Bibimbap ngon nhất tại nhà hàng địa phương ở thủ đô Bình Nhưỡng. Ẩm thực Triều Tiên thậm chí còn hút hồn bạn bởi món vịt quay đặc trưng nơi này. Đừng quên mua về làm quà các loại nhân sâm, quà lưu niệm “Made in Triều Tiên”.

Kim Ngân

Khu du lịch Cánh đồng hoa Shouping, thuộc thị xã Nhữ Châu, Hà Nam (Trung Quốc) đang trở thành điểm đến hút khách nhờ trò rung cầu gỗ trên ao nước nông. Khách tham quan chơi trò này được chia làm hai đội. Mỗi bên phải cố đứng thăng bằng và lắc cầu gỗ sao cho đối thủ ngã xuống nước càng nhiều người càng tốt, theo KKNews.

Trò chơi này gây sốt trên mạng xã hội Trung Quốc trong thời gian gần đây, với hàng triệu lượt chia sẻ. Trong video, khán giả cổ vũ hết mình cho những người chơi đang đứng dang rộng chân để đứng vững trên cây cầu. Một số người quyết định thử tư thế ngồi cũng khó khăn mới có thể trụ lại. Những ai kém may mắn sẽ bị ướt từ đầu đến chân, nhưng cuối cùng ai cũng sẽ có những giây phút sảng khoái.

 

 

Khách Trung Quốc chơi lắc cầu gỗ, xô nhau ngã xuống nước/Khách Trung Quốc đổ xô chơi lắc cầu, xem ai

Video thu hút hơn 20 triệu lượt xem về trò chơi trên “Cây cầu Rung rốn”. Nguồn: iqiyi.

Cây cầu này thậm chí đã lên sóng một chương trình thực tế trên truyền hình Hà Nam, Trung Quốc. Theo đó, khách tham gia được mời đối đầu nhau mỗi tuần.

Vườn hoa Shouping mở cửa từ năm 2014, với diện tích hơn 16.000 ha, thu hút du khách đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp của hàng trăm loài thực vật và trung tâm cây giống. Trong Tuần lễ Vàng tháng 10 năm ngoái, nơi này đón khoảng 60.000 lượt khách.

Tại Việt Nam, bạn có thể thử sức miễn phí với trò chơi thăng bằng tương tự tại một số khu du lịch sinh thái ở TP Bến Tre. Người chơi sẽ đạp xe qua cầu rộng 20 cm được ví như “cầu khỉ”. Chỉ tốn khoảng vài chục nghìn đồng thuê quần áo, bạn có thể chơi cả ngày.

 

 

Đạp xe qua “cầu khỉ” ở miền Tây

Video: Hoàng Nam.

Sự việc xảy ra tại công viên giải trí Gatorland ở Orlando, Mỹ. Hai du khách là cặp bố con tham gia trò chơi zipline. Khi đi qua khu vực phía dưới là một hồ cá sấu, dây bất ngờ gặp trục trặc khiến họ lơ lửng ở độ cao 12m, News đưa tin ngày 10/7.

 

 

Zipline hỏng, du khách lơ lửng trên hồ đầy cá sấu ở Mỹ

Hai bố con du khách bị treo lơ lửng trước hồ cá sấu. Nguồn: News. 

Video quay lại cảnh hai khách tham quan bám chặt vào sợi dây zipline khi được đăng trên Facebook đã nhận được nhiều lượt quan tâm. “Bạn thực sự nghĩ rằng mình từng trải qua một ngày tồi tệ ư? Tôi sẽ cho bạn thấy, một ngày thực sự tồi tệ xảy ra như thế nào”, Stewart Moore, người đăng video, cho biết. Trong video thứ hai, Moore tiết lộ, hai du khách đã được giải cứu và đưa xuống đất an toàn. 

Nick Capippina, người quản lý trò chơi, khẳng định hai du khách tới công viên không bị nguy hiểm khi gặp phải sự cố. Phía công viên giải trí xác nhận trục trặc xảy ra thường xuyên và nhân viên đã được đào tạo bài bản cho từng tình huống cụ thể để có thể hỗ trợ khách.

Theo Capippina, nguyên nhân khiến trò chơi này gặp sự cố là do tác động của gió và trọng lượng của khách chơi. 

Ngày 9/7, hai thành viên của nhóm biểu tình Arran đã chặn đoàn du khách vào làng Olympic ở Barcelona (Tây Ban Nha) và treo khẩu hiệu “Chống du lịch đại trà ở Cantalan”, theo Express. Trên xe có nhiều du khách nhưng không có thiệt hại về người và tài sản.

Theo nguồn tin từ trung tâm vận tải Barcelona, hai người biểu tình đã rời khỏi xe buýt ngay sau đó. Ảnh: Express.

Nhóm Arran cho biết, họ sẽ tiếp tục tấn công xe phục vụ du khách và phản đối trình trạng phát triển du lịch nóng. Nhóm này đăng tải hình ảnh về các cuộc biểu tình ở nhiều khu vực trên khắp Tây Ban Nha lên mạng xã hội.

Những người biểu tình khẳng định, họ không chống lại ngành du lịch. Tuy nhiên, tình trạng quá tải du khách đang hủy hoại cuộc sống của người dân địa phương, ảnh hưởng xấu đến cảnh quan, phá hoại bờ biển và đẩy giá nhà cho thuê lên cao.

Phó thị trưởng của Barcelona, ông Gerardo Pisarello, cho rằng sự cố này nằm trong chuỗi phản ứng của người dân khi mùa cao điểm bắt đầu. Chính quyền cần thảo luận về mô hình phát triển du lịch của thành phố hiện nay.

Mùa hè 2017, những người biểu tình vẽ grafiti ghi “Khách du lịch về nhà” ở nhiều điểm đến, rạch lốp xe đạp cho du khách thuê, phá hoại một khách sạn, chặn đầu xe khách, ném trứng hay nhỏ keo vào ổ khóa của các cơ sở kinh doanh du lịch.

 

 

Barcelona quá tải khách du lịch,

 Người dân biểu tình vì giá nhà tăng cao, lượng du khách quá tải ở Barcelona. Video: Ruptly.

Ngày 10/7, huấn luyện viên cùng 12 cầu thủ của đội bóng Lợn Hoang đã được đưa ra ngoài. Khoảng 1.000 người tham gia vào quá trình cứu hộ này. 

Người thân của đội bóng nhí cầu nguyện trước bức tượng Phật gần hang Tham Luang, Mae Sai, Chiang Rai. Ảnh: AP.

Chiến dịch giải cứu đội bóng nhí khỏi hang Tham Luang đã khiến dư luận trên toàn thế giới đổ dồn về Thái Lan, điểm đến thân thiện với khách nước ngoài. So với nhiều địa danh khác ở Thái Lan, Chiang Rai không phải nơi quá quen thuộc với du khách quốc tế. Tỉnh này nằm cách Bangkok 759 km và hơn 1.500 km tới Phuket.

Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) đã lên kế hoạch đưa hang Tham Luang trở thành điểm đến nổi bật trên bản đồ du lịch, trước khi toàn bộ đội bóng nhí được giải cứu thành công.

Karuna Dechatiwong, Giám đốc điều hành tại Chiang Rai của TAT, trả lời Bangkok Post rằng giới chức dự định phối hợp với chính quyền địa phương và các doanh nghiệp để quảng bá hang Tham Luang.

“Sau khi đội cứu hộ tìm thấy 12 cầu thủ trẻ cùng huấn luyện viên vào đêm 2/7, hang động này đã trở thành điểm đến được du khách trong và ngoài nước quan tâm”, bà Dechatiwong nói.

Bên trong hang Tham Luang. Ảnh: Thaipbs.

Cơ quan này đang xây dựng một cung đường khám phá hang dành cho du khách muốn thăm nơi đội bóng mắc kẹt. Tour sẽ đưa khách tới những cộng đồng lân cận, gồm làng nghề làm giấy từ gỗ dâu tằm và làng canh tác hạt chè tươi.

Du khách chỉ có thể vào hang động trong vườn quốc gia Khun Nam Nang Non vào mùa mưa khi chính quyền cấp phép, do nguy cơ lũ quét xảy ra. Những nhà chức trách ngành du lịch cũng sẽ yêu cầu chính quyền địa phương nâng cao tiêu chuẩn an toàn để bảo đảm du khách không gặp rắc rối.

 

 

Thợ lặn tham gia giải cứu khâm phục tinh thần của đội bóng nhí Thái Lan

Thợ lặn khâm phục tinh thần của đội bóng nhí Thái Lan. Video: BBC. 

Hiện chưa có thông tin chính xác du khách sẽ được vào sâu tới mức nào trong hang. Khách tham quan có thể sẽ không thấy được mỏm đá – nơi đội bóng nhí sống sót trong 9 ngày nhờ uống nước từ thạch nhũ, theo New York Post.

Chiang Rai thu hút tới 2,7 triệu lượt khách vào năm 2017, nhưng con số năm nay dự kiến sẽ tăng đáng kể.