Điểm đến du lịch

Giá cả ăn uống cao, dịch vụ lưu trú không đáng tiền là phản ánh từ du khách về Măng Đen. Theo chuyên gia, tình trạng mất cân bằng dễ xảy ra khi du lịch phát triển vượt ngưỡng.

“Giá đồ uống khá cao” là nhận xét của Thanh Trà (TP.HCM) khi quay lại Măng Đen (Quảng Ngãi) vào ngày 9/7. Trước đó, cô từng đến đây du lịch nhiều lần vì yêu thích khí hậu, cảnh quan. Tuy nhiên, Trà thừa nhận chưa hài lòng với mức giá đồ uống hiện tại.

“Giá nhỉnh hơn so với các điểm du lịch lớn khác, trung bình 60.000 cho món cơ bản, các món pha chế có thể cao hơn. Mỗi ngày, tôi đi ăn và ghé 1-2 quán cà phê, chi phí ăn uống chiếm phần nhiều”, cô kể với Tri Thức – Znews.

Giá cả đi ngược chất lượng

Măng Đen nổi lên trên bản đồ du lịch từ năm 2022. Xã có khí hậu mát mẻ, rừng núi và thác nước. Dù sở hữu nét tương đồng với Đà Lạt – điểm du lịch cùng khu vực Tây Nguyên – Măng Đen lại nắm lợi thế ở cảnh quan hoang sơ, chưa “bê tông hóa”.

Nửa đầu năm, ngành du lịch xã chứng kiến đà tăng trưởng khả quan. Dịp cao điểm và cuối tuần, tỷ lệ lấp phòng luôn đạt 90-100%.

Tết Nguyên đán 2026, Măng Đen đón hơn 250.000 lượt khách. Dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4-1/5 vừa qua cũng tiếp tục khẳng định sức hút với 65.000 lượt khách.

Du khách nghỉ dưỡng tại homestay ở Măng Đen tháng 11/2024. Ảnh: Linh Huỳnh.

Tuy nhiên, với xã nhỏ mới phát triển du lịch, khi lượng khách đến đông, năng lực phục vụ lại chưa theo kịp, dẫn đến việc nhiều du khách chia sẻ trải nghiệm kém vui sau chuyến đi, như giá đồ ăn và thức uống cao, chất lượng cơ sở lưu trú chưa đảm bảo.

Đến Măng Đen cuối tháng 6, Đỗ Phương (Gia Lai) bất ngờ với giá đồ uống khi ghé quán T.M Coffee. Sữa tươi nóng tại đây có giá 60.000 đồng/ly, bánh quy giá 110.000 đồng/đĩa, đắt hơn thương hiệu có tiếng.

“Quán có thể cộng view biển mây vào giá đồ uống, nhưng phải dùng loại ly tương ứng với dung tích, để khách cảm thấy đầy đặn và đúng giá trị sản phẩm”, cô nêu quan điểm.

Không riêng đồ uống, nữ du khách cho biết thêm chất lượng lưu trú cũng chưa đạt kỳ vọng. Cô đã thuê homestay giá 700.000 đồng/đêm và nhận lại phòng kém gọn gàng, rèm chưa vệ sinh kĩ. Phương vẫn muốn trở lại Măng Đen du lịch, nhưng sẽ cân nhắc chọn khách sạn uy tín hơn và chỉ ăn quán địa phương.

Ly trà nóng và set BBQ mà nam du khách dùng tại Măng Đen. Ảnh: NVCC.

Hoàng Vũ (Đà Nẵng) cũng cảm nhận giá ăn uống, lưu trú tại Măng Đen khá cao so với chất lượng nhận được. Theo anh, các quán có view và tiểu cảnh bán giá 60.000-70.000 đồng/ly có thể chấp nhận đối với điểm du lịch. Tuy nhiên, một số quán cơ sở vật chất bình thường vẫn khó chi, đơn cử là ly trà gừng anh uống ở trung tâm có giá 65.000 đồng.

Vũ cũng thưởng thức set BBQ với giá 400.000 đồng, cao hơn khoảng 20% so với các quán nướng view núi rừng ở Đà Lạt. Dù hương vị đậm đà, khẩu phần lại khá ít.

“Tôi khá tiếc khi Măng Đen chưa cân bằng được chất lượng và giá cả, làm giảm trải nghiệm tổng thể. Trong khi người dân thân thiện, thời tiết dễ chịu và đáng để nghỉ dưỡng”, anh bày tỏ.

Để không “nổi nhanh – tàn nhanh”

Chia sẻ với Tri Thức – Znews, ông Phạm Văn Thắng, Chủ tịch UBND xã Măng Đen, cho biết các cở sở ăn uống đều niêm yết giá công khai, bán đúng. Du khách có thể phản ánh các vấn đề du lịch qua hotline của Măng Đen.

Trước đó, ngày 30/6, Đảng ủy xã Măng Đen đã ban hành Công văn số 595-CV/ĐU, yêu cầu tất cả cơ sở kinh doanh thực hiện nghiêm quy định về niêm yết giá, bán đúng giá, nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Đồng thời thực hiện Quy tắc ứng xử văn minh du lịch Măng Đen do UBND xã ban hành.

Về giá cả đồ ăn và thức uống, địa phương đã vận động điều chỉnh. Tuy nhiên, các cơ sở này đưa ra 2 lý do định giá.

• View biển mây, đồi núi được cộng vào giá sản phẩm.
• Chi phí đầu tư cơ sở vật chất ở vùng đồi núi cao hơn đồng bằng, gồm trang trí, nền móng an toàn… Nếu hạ giá sẽ khó trang trải chi phí và thu hồi vốn.

Ông Thắng nhìn nhận với một số địa phương, Măng Đen có thể cao hơn về giá lưu trú. Nhưng ở góc độ điểm du lịch hút khách, mức giá từ 300.000 đồng đến 1 triệu đồng/đêm là hợp lý. Nguyên nhân du khách thấy đắt đến từ chất lượng chưa tương xứng hoặc cảm giác chênh lệch với các điểm du lịch lớn.

“Về chất lượng các cơ sở lưu trú, tôi sẽ chỉ đạo điều chỉnh. Thường cao điểm du lịch Măng Đen không đều, mùa mưa ít khách. Đứng ở vị trí người kinh doanh, họ phải cân bằng chi phí vận hành cả năm. Tôi đã thống nhất với cơ sở chỉ tăng giá theo mức % quy định trong mùa cao điểm để bảo vệ quyền lợi du khách, hình ảnh Măng Đen”, vị Chủ tịch thông tin.

Ngày hội ẩm thực tại chợ phiên Măng Đen hồi tháng 5. Ảnh: Du lịch Măng Đen.

Theo ông Thắng, vấn đề hiện tại của Măng Đen là mới phát triển du lịch và người làm dịch vụ chưa chuyên nghiệp hóa.

Thứ nhất, thời điểm lễ Tết hoặc cuối tuần, lượng khách quá tải dẫn đến cơ sở kinh doanh không đáp ứng kịp nhu cầu khiến du khách không hài lòng.

Thứ hai, người làm du lịch đa phần kinh doanh trên mặt bằng sẵn có, thậm chí lần đầu làm du lịch nên chưa xây dựng văn hóa, năng lực quản lý và tư duy bền vững như các điểm du lịch lớn.

“Địa phương muốn thay đổi ý thức người làm du lịch từng ngày, không dựa vào sự nổi tiếng thời điểm để đẩy giá. Măng Đen xây dựng điểm đến giữ nguyên sinh thái, lấy người dân làm trung tâm và gắn với văn hóa ứng xử để phát triển dài hạn”, ông nhấn mạnh.

Ở góc nhìn của tiến sĩ Phạm Hương Trang, Phó chủ nhiệm bộ môn Quản trị du lịch và khách sạn (Đại học RMIT Việt Nam), sự việc hàng quán trên phản ánh xu hướng giá leo thang và hiệu ứng domino có thể xảy ra. Khi giá cả không đi đôi chất lượng, lâu dài sẽ ảnh hưởng uy tín điểm đến.

Để giữ khách, mô hình “ăn uống view triệu đô” nên đi kèm sản phẩm, câu chuyện thương hiệu, dịch vụ đủ tốt và định giá theo giá trị để dung hòa lợi nhuận và sự hài lòng.

Giá du lịch tăng là xu thế tất yếu khi địa phương phát triển. Nhưng từ bài học “làn sóng” phản ánh giá cả ở Đà Lạt (Lâm Đồng), Măng Đen cần chú trọng tiềm năng dài, thay vì lợi nhuận ngắn.

Măng Đen nổi tiếng với thác Pa Sỹ, hồ Đắk Ke, cầu treo Kon Tu Rằng… Ảnh: Linh Huỳnh.

Theo bà Trang, khi điểm đến nhỏ như Măng Đen bùng nổ du lịch, khoảng cách truyền thông và đầu tư hạ tầng, nhân lực càng kéo giãn, bởi khách đến đông trong vài tuần, trong khi xây hạ tầng và đào tạo con người là bài toán tính bằng năm.

Từ du lịch, sinh kế được tạo ra, nhưng cũng mang đến hệ quả như quá tải vật lý (chỗ ở, bãi đỗ xe, rác thải), thương mại hóa, thiếu nhân lực địa phương. Lâu dài, chính lượng khách đông còn làm suy giảm cảnh quan – vốn là sức hút.

Tiến sĩ này cho biết địa phương nên quản trị sức chứa, bằng cách xác định ngưỡng tối đa từng khu vực, điều tiết dòng khách thời điểm và đa dạng hóa trải nghiệm (nông nghiệp, văn hóa, sức khỏe) để phân bổ mùa vụ khách.

“Để không ‘nổi nhanh – tàn nhanh’, tất cả cần đặt trong cơ chế đồng quản trị chính quyền – doanh nghiệp – cộng đồng để giám sát chất lượng, giá cả theo thời gian thực, vì thị trường tự điều chỉnh luôn chậm hơn tốc độ tổn thương hình ảnh điểm đến”, bà bày tỏ.

Nguồn: Znews