Điểm đến du lịch

Trên diện tích khoảng 2,5ha, làng Việt cổ Cố Viên Lầu ở Ninh Bình đã tái hiện lại không gian làng quê Bắc Bộ đậm chất truyền thống, đủ các nếp nhà xưa. 

Không gian làng Việt cổ – Cố Viên Lầu nằm bên bến đò vào khu du lịch Tam Cốc – Bích Động thuộc huyện Hoa Lư (Ninh Bình), cách thành phố Ninh Bình khoảng 5km về phía Tây Nam. Phía Đông của ngôi làng cổ này giáp với đền Thái Vi nơi thờ các vị vua nhà Trần. Đây không chỉ là điểm du lịch tâm linh mà còn là nơi để du khách trong và ngoài nước đến tham quan “Hạ Long cạn” với những điều kỳ thú mà thiên nhiên đã ban tặng cho đất Ninh Bình.

Với diện tích khoảng 2,5ha, làng Việt cổ Cố Viên Lầu được quy hoạch sát bên bờ sông, có núi non, ruộng vườn, đồng quê với phong cảnh hữu tình. Kiến trúc của làng Việt cổ được xây dựng tại đây mang đậm nét thuần Việt của làng quê Bắc Bộ. Ngôi làng này hiện nay có gần 30 ngôi nhà cổ với đủ các kiểu dáng, kiến trúc từ các địa phương khác nhau như: Thọ Xuân, Nga Sơn, Nông Cống (Thanh Hóa); Kim Sơn (Ninh Bình); Tiền Hải (Thái Bình); Thanh Liêm (Hà Nam)…

Ngôi nhà có tuổi đời ít nhất là trên 100 năm tuổi, ngôi nhà có tuổi đời cao nhất là 200 năm tuổi. Trải qua thời gian dài nhưng chúng vẫn còn được giữ nguyên trạng, hình dáng ban đầu. Mỗi ngôi nhà được quy tụ về đây đều có một câu chuyện riêng đặc biệt, có niên đại từ thế kỷ XVIII – XX. Bên trong mỗi ngôi nhà có các dụng cụ sinh hoạt, nội thất gắn liền với đời sống, sinh hoạt của người dân Việt Nam xưa. Trải qua thời gian dài được lưu giữ lại, những cổ vật này hiện nay đang có giá trị văn hóa cao.

Không gian trong làng được bài trí với đường làng quanh co, ngõ xóm nối liền nhau, cây đa, bến nước, sân đình, con đò…. Đến mỗi căn nhà có một kiểu ngõ vào phù hợp với nhà và tường rào bao quanh… Trong làng không chỉ có nhà dân mà còn có đình làng, đây là ngôi đình cổ được đưa về từ huyện Thanh Liêm (Hà Nam) với diện tích hơn 100m2. Các cột lim của ngôi đình cổ đen nhẵn, mái cong vút, bên trong bài trí bàn ghế như ngôi đình xưa được tổ chức họp làng mỗi khi có việc hệ trọng.

Đến thăm làng Việt cổ – Cố Viên Lầu, du khách không chỉ được sống trong không gian thơ mộng, yên tĩnh của cuộc sống làng quê Bắc Bộ xưa mà còn được chiêm ngưỡng những nét văn hóa, tinh hoa, nghệ thuật xây dựng của người xưa với những nét chạm khắc tinh sảo, kiến trúc xây dựng âm dương độc đáo của mỗi ngôi nhà và các cổ vật với đủ chủng loại, niên đại khác nhau…

Đặc biệt, khi đến thăm ngôi làng Việt cổ này, du khách còn được ghé thăm ngôi nhà “có một không hai” trong làng, đó là căn nhà của gia đình chị Dậu (nhân vật trong tác phẩm “Tắt đèn” của nhà văn Ngô Tất Tố). Căn nhà này được phục dựng theo nguyên mẫu nhà chị Dậu với 3 gian chính. Vật liệu làm nhà chủ yếu là tre, nứa, đất sét, rơm, rạ… Nhà có một cửa chính đi vào ở gian giữa, hai bên hai cửa sổ, trong nhà có các dụng cụ sinh hoạt như chõng tre, giường tre, bàn ghế tre… Ngoài căn nhà chính còn có bếp, sân vườn với đống rơm, chum đựng nước, cối xay lứa, cày, bừa, cối giã gạo, hàng rào tre…

Bà Đinh Thị Phương, nhân viên tại làng Việt cổ cho hay, du khách khi đến tham quan rất thích thú với căn nhà tranh vách đất của gia đình chị Dậu. Nhiều người đã từng đọc qua tác phẩm, biết đến chị Dậu nhưng chưa ai được thấy ngoài đời về nơi ở của chị Dậu. Căn nhà được phục dựng theo nguyên mẫu nên nhiều người rất thích thú, được đến tham quan du khách như đang sống lại “thời chị Dậu” vậy. Mỗi ngày có hàng chục đoàn đến tham quan, quay phim, chụp ảnh tại căn nhà đặc biệt này.

Du khách khi đến tham quan làng Việt cổ, ngoài được chiêm ngưỡng các ngôi nhà cổ, các cổ vật còn có thể nghỉ lại ngôi làng trong các ngôi nhà cổ này để trải nghiệm cảm giác sống như người nông dân Việt Nam xưa…

Những hình ảnh về làng Việt cổ – Cố Viên Lầu ở Ninh Bình mà PV Dân trí ghi lại.

Đặc biệt ấn tượng, lần này, Đồng Tháp có nhiều hạng mục đạt chỉ số rất cao.

“Vùng đất Sen Hồng” nở hoa sau những nỗ lực

Chỉ số PCI được đưa vào để đánh giá xếp hạng chính quyền các tỉnh, trong việc xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi. Trước đó, Đồng Tháp đã có nỗ lực vươn lên những vị trí cao trong bảng xếp hạng này, đáng chú ý là hạng Nhất năm 2012.

Trong bảng xếp hạng PCI 2014, Đồng Tháp vươn lên vị trí thứ 02 với 65,28 điểm, chỉ sau “quán quân” Đà Nẵng 66,87. Trong 10 chỉ số thành phần, Đồng Tháp là tỉnh duy nhất có 4 chỉ số đứng cao nhất cả nước gồm: Gia nhập thị trường, Chi phí thời gian, Tính năng động và Thiết chế pháp lý. Các chỉ số này cho thấy kinh nghiệm những năm trước đã tạo nên những tiến bộ ấn tượng, để tạo ra biến đổi về “chất” trong việc xây dựng một tỉnh thành năng động, thành công. Các chỉ số của Đồng Tháp khiến nhiều chuyên gia kinh tế đặt câu hỏi, liệu “Đất sen hồng” Đồng Tháp có làm nên chuyện sau kỳ tích hấp dẫn này?

Các chỉ số cao nhất trên khiến nhiều người kinh ngạc vì Đồng Tháp là một tỉnh nhỏ ít được nhắc đến tại miền Tây Nam Bộ. Và cũng ít người biết, chỉ trong vài năm, những nhà đầu tư lớn hàng đầu như Tập đoàn Vingroup, Tập đoàn Minh Phú, Công ty TST, Công ty QMI, các doanh nghiệp Đài Loan, Hàn Quốc đã bước đầu xuất hiện và thăm dò cơ hội triển vọng tại một “vùng đất mới” năng động và mong chờ nhiều sự phát triển.

Được xem là người bạn đồng hành của doanh nghiệp, ông Lê Minh Hoan, bí thư tỉnh ủy Đồng Tháp chia sẻ: “Chúng tôi muốn khâu thẩm định dự án được thực hiện khoa học và chuyên nghiệp hơn, thay vì câu chuyện những doanh nghiệp phải “nằm chờ”, “nghẽn mạch” hàng tháng trời ở sở này, ngành kia mà không rõ lý do là gì. Đây là một “mặt trận” phải làm thật chỉn chu, chuyên nghiệp, vì Đồng Tháp không muốn đánh mất cơ hội phát triển và cũng không muốn “nằm chờ” doanh nghiệp đến với mình.” – Chính tâm thế này của tỉnh Đồng Tháp đã đem lại số điểm trong hạng mục Gia nhập thị trường của Đồng Tháp đến 9,37 và điểm về Chi phí thời gian 8,45 – những con số có thể hấp dẫn bất cứ nhà đầu tư nào đang tìm kiếm mảnh đất tiềm năng cho dự án mình mong đợi.

Nâng cao hình ảnh của tỉnh với nhận diện mới

Từ khi bước chân vào nhóm những tỉnh có chỉ số PCI cao nhất cả nước, Đồng Tháp đã lần lượt mổ xẻ các vấn đề mình gặp phải, cải tiến liên tục và hoàn thiện những khu vực còn yếu. Để được định vị rõ trong mắt nhà đầu tư, Đồng Tháp kiên trì xây dựng và theo đuổi đề án nâng cao hình ảnh địa phương. Đề án này lấy nông nghiệp và du lịch làm mũi nhọn kinh tế.

Với ngành du lịch, Đồng Tháp đang tận dụng tối đa vị trí trung tâm của vùng sông nước Tây Nam Bộ. Bấy lâu nay, du lịch của cả vùng dường như còn hụp lặn, loay hoay để tạo ra những sản phẩm khác biệt, mang tính đặc trưng riêng của mỗi địa phương. Trong bối cảnh đó, vẫn là những mênh mang sông nước, là đờn ca tài tử, Đồng Tháp đã kịp chọn cho mình hình ảnh bông sen làm chủ đạo. Từ câu slogan của ngành du lịch “Thuần khiết như hồn sen”, cho đến mascot – biểu tượng vui – là Bé Sen dễ mến, năng động xuất hiện khắp nơi, chuỗi Quà Tặng Đồng Tháp (https://www.quatangdongthap.com), hay như ứng dụng Thổ Địa Đồng Tháp đã phát đi một tín hiệu về những bước đi bài bản, chuyên nghiệp, nhất quán của một địa phương thường bị cho là khuất nẻo này.

 
Bé Sen thân thiện, dễ mến “đón đầu” những cảm xúc tốt đẹp của du khách đến Đồng Tháp

Clip: https://www.youtube.com/watch?v=NOL9LxwrwLU

Chú thích: Vẻ đẹp độc đáo và tiềm năng kinh tế hấp dẫn của Đồng Tháp

Trong đề án nâng cao hình ảnh địa phương, ngoài du lịch, nông nghiệp cũng là một mũi nhọn hấp dẫn để Đồng Tháp truyền cảm hứng đến nhà đầu tư. Những cánh đồng lúa quy mô lớn, những vườn trái cây xum xuê, những đồng sen bạt ngàn, làng hoa Sa Đéc rực rỡ sắc màu, những ao cá da trơn bội thu…của Đồng Tháp sẽ còn mang cả hình ảnh của nông nghiệp “công nghệ cao, chất lượng và giá trị” mang thương hiệu tự hào “Made in Đồng Tháp”. Với đề án “Tái cơ cấu nông nghiệp đến năm 2020, tầm nhìn 2030” Đồng Tháp mang đến hi vọng phát triển ấn tượng từ cái bắt tay liên kết giữa những nhà nông chuyên nghiệp và những doanh nghiệp mới đầy kỳ vọng.

Với những thay đổi tích cực tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Dương nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không thụ động chờ doanh nghiệp đến, đây là Đồng Tháp, nơi những ý tưởng khởi nghiệp có quyền mơ đến một môi trường phát triển lý tưởng nhất, giá trị nhất, dựa trên nền tảng mà con người và vùng đất Đồng Tháp này có thể đem đến cho họ.”

Từ những bước đi Đồng Tháp đang theo đuổi, người ta có thể liên tưởng đến hình ảnh một cậu bé nghèo hiếu học của đất miền Tây chân chất. Ở đó, còn đầy rẫy khó khăn về vốn, nhân sự chất lượng cao, về những doanh nghiệp lớn tạo sức bật, nhưng không hề thiếu ngọn lửa nhiệt thành từ lãnh đạo đến từng người dân địa phương.

Một ngày nào đó không xa, những câu chuyện nhàm chán về thứ hạng PCI cao của Đồng Tháp sẽ được thay bằng những con số ấn tượng về đầu tư, an sinh xã hội và những thành công của các doanh nghiệp đến và hành động cùng Vùng đất Sen Hồng.

Để tìm hiểu thêm về Đồng Tháp, bạn có thể tải ứng dụng “Thổ Địa Đồng Tháp” tại đây:

Android: https://play.google.com/store/apps/details?id=mobi.kn.thodiadongthap&hl=vi

iOS: https://itunes.apple.com/ph/app/tho-ia-ong-thap/id637591017?mt=8

Phong Vân

Đến ấp 3, xã An Mỹ (huyện Kế Sách), nhiều người không khỏi ngạc nhiên khi tận mắt chiêm ngưỡng hai “lão” đại thụ mọc cách nhau chưa đầy 100m ngay trước cửa Đình thần Phú An là một cây bàng và một cây sung. 

Theo ông Đặng Anh Tuấn (52 tuổi), cây bàng và cây sung này không biết có từ bao giờ nhưng nhiều người dân ở đây khi lớn lên đã thấy hai cây cổ thụ này đã có từ trước, rất to. Ông Tuấn cho biết: “Ba tôi năm nay đã 100 tuổi. Ông kể khi ông còn nhỏ, đi học ở trường làng thì đã có cây bàng và cây sung này rồi. Riêng cây bàng thì gốc to khoảng 4- 5 người ôm mới xuể. Ba tôi nói các cụ cao niên cho biết hai cây bàng và cây sung được trồng khi xây dựng Đình thần Phú An cách đây ít nhất cũng khoảng 150 năm”.

Cây bàng hiện nay đứng sừng sững cạnh bờ sông, trước nhà của ông Tuấn. Ông Tuấn cho biết mỗi năm cây bàng này thay lá 2 lần vào giữa tháng 2 và tháng 9 âm lịch. Mỗi lần thay lá, lá trên cây rụng hết không còn một chiếc nào và sau đó mọc lên một lớp lá mới xanh mướt, trông rất đẹp. Gốc cây bàng này có chu vi 19,5m, chiều cao ước cũng từ 30- 40m, tỏa bóng mát bao trùm cả một vùng rộng lớn.

Cũng theo ông Tuấn, cách đây không lâu, có một người phụ nữ từ TPHCM xuống tìm hỏi mua cây bàng này nhưng bà con không bán vì “đây là cây chung của cả xóm, cây được tổ tiên trồng từ khi xây dựng đình Thần nên giá cao bao nhiêu cũng không bán”.

Riêng cây sung cao chừng 15- 20m, gốc to, vỏ xù xì, càng lên trên thì thân thắt lại trông như một cái chai khổng lồ. Dù đã có tuổi cả trăm năm nhưng cây sung này vẫn cho trái nhiều, khá đều đặn.

Cũng tại huyện Kế Sách, đến ấp Phong Thới, xã Phong nẫm, nhiều người rất thú vị khi chứng kiến những cây măng cụt cổ thụ của gia đình ông Hứa Văn Lến. Ông Lến cho biết: Những cây măng cụt này được trồng từ đời ông nội của ông, đến nay đã được trên 90 năm. Đây là những cây măng cụt có tuổi đời cao, rất hiếm hoi của vùng đất này.

Theo quan sát, những cây măng cụt này có chiều cao khoảng 10 mét, gốc cây to đến mức một người lớn ôm không hết. Phần trên ngọn có rất nhiều cành cây to tỏa ra chiếm trọn vùng đất có đường kính trên chục mét.

Theo ông Hứa Văn Lến, những “cụ” măng cụt này tuy tuổi cao nhưng vẫn cho trái rất đều đặn. Những năm được mùa, mỗi cây cho từ 300- 400kg trái, năm không được mùa nhưng cũng đạt từ 250kg/cây. Điều đáng nói, những cây măng cụt này ít khi bị bệnh như những cây măng cụt khác nên việc chăm sóc cũng rất thuận lợi.

Ở phường 5 (TP Sóc Trăng) có một cây còng (me tây) được trồng từ năm Mậu Tí (1888) đến nay vẫn phát triển tốt, cành lá xum xuê tỏa bóng mát khắp cả một vùng rộng lớn. Thân cây to khoảng 5- 6 người ôm mới tròn vòng, cây cao cũng từ 30-40m. 

Bạch Dương

Với số dân chưa đến 6.000 người, sinh sống chủ yếu ở một số xã vùng cao thuộc các huyện Tam Đường, Tân Uyên, Sìn Hồ (Lai Châu), dân tộc Lự là một trong những dân tộc ít người nhất Việt Nam.

Tuy nhỏ bé là vậy, nhưng người Lự vẫn còn giữ được nhiều nét văn hóa đặc sắc, từ kiến trúc, ẩm thực, trang phục cho đến các phong tục tập quán trong sinh hoạt thường nhật.

Sặc sỡ các sắc màu văn hóa

Bao phủ cả bản Hon là sự bình yên ấm áp, với nhiều cửa nhà vô tư khép hờ, dù chủ nhân vắng mặt, khiến cho những người phương xa mới đến như chúng tôi bỗng thấy mình như được xem trọng và tin yêu. Rải rác dưới hiên của những ngôi nhà sàn bốn mái, những khung dệt, xa quay vẫn như đang chờ đợi tay người… Rồi những ôm tranh, thước củi chen nhau chất kín trên nhà, dưới sàn, cho thấy sự bám rễ thâm sâu của người Lự trên bản Hon, một miền đất lành mà tổ tiên họ đã chọn để an cư lập nghiệp sau khi phải thiên di ra khỏi thành Xám Mứn – Điện Biên để tránh nạn lửa binh từ bao thế kỷ trước.

Người Lự thuộc ngành Tày – Thái, trên con đường thiên di về phía Nam, họ bị phân tán và sống xen kẽ với người Dao, người Mông… Chính vì thế, điều dễ nhận thấy là văn hóa của dân tộc này vẫn giữ được văn hóa của cư dân Tày – Thái, song cũng đã có sự giao thoa, tiếp nhận thêm nhiều yếu tố văn hóa của các dân tộc khác. Người Lự đến định cư tại Tây Bắc từ bao giờ, đến nay vẫn chưa có câu trả lời.

Theo các nhà dân tộc học, sớm nhất vào thế kỷ thứ 11 – 12, người Lự đã có mặt ở khu vực Xam Mứn, nay thuộc tỉnh Điện Biên. Tại đây, người Lự đã khai hoang lập ấp và xây thành Xám Mứn, tức thành Tam Vạn mà di chỉ hiện còn nằm ở cánh đồng Mường Thanh. Theo cổ sử, thành Tam Vạn tồn tại dưới sự trị vì của 19 đời chúa Lự. Đến thế kỷ 18, chiến tranh bùng nổ khi giặc Phẻ tràn vào, người Lự phải phân tán đi khắp nơi và một bộ phận lớn đã thiên di lên Lai Châu.

Riêng người Lự ở nước ta thuộc nhóm Lự Đen hay còn gọi là Lừ Đăm. Gần 100 năm trước, các thế hệ người Lự ở Lai Châu vẫn còn những phong tục, lễ nghi trong sinh hoạt mang đậm tín ngưỡng Phật giáo và đặc biệt còn sử dụng chữ viết theo mẫu tự Pali của Phật giáo nguyên thủy. Đặc biệt, khi đó người Lự còn sử dụng bộ lịch riêng.

Ở bản Hon, hầu hết các ngôi nhà của người Lự đều quay lưng vào núi và gần như mỗi nhà đều có vườn để trồng trọt, chăn nuôi mang đậm hình thái kinh tế tự cung tự cấp. Theo các nhà dân tộc học, người Lự cũng là một dân tộc nông nghiệp có trình độ cao. Ngay từ xa xưa, người Lự đã biết làm thủy lợi dẫn thủy nhập điền, biết dùng phân bón ruộng, biết trồng lúa nếp theo kỹ thuật cấy mạ hai lần và thâm canh các loại hoa màu. Nghề trồng bông dệt vải phát triển ở hầu hết gia đình người Lự.

Người dân tộc Lự sống có trước có sau, đặc biệt vợ chồng rất thủy chung với nhau. Nếu vì lý do nào đó mà vợ chồng phải ly dị thì họ sẽ bị dòng họ và dân làng phạt rất nặng. Họ rất thích hát dân ca của dân tộc mình, say sưa chơi các loại nhạc cụ truyền thống như sáo, nhị, trống trong các ngày lễ, ngày hội của bản làng. Bên cạnh đó, nhiều trò chơi dân gian được thanh niên ưa thích như ném én, kéo co.

Theo truyền thống, người Lự sinh sống ở nhà sàn, nhà có hai mái, mái phía sau ngắn còn mái phía trước kéo dài xuống che cả hàng hiên và cầu thang lên xuống. Cửa ra vào của nhà ở chính mở theo hướng tây bắc. Trong nhà có hai bếp lửa, một bếp để nấu ăn cho gia đình hằng ngày và một bếp để đun nước tiếp khách.

Độc đáo tục nhuộm răng

Điều đặc biệt của dân tộc Lự là tục nhuộm răng đen ở phụ nữ. Cho đến giờ, khi đặt chân đến bản Hon, người ta sẽ gặp rất nhiều phụ nữ có hàm răng đen óng. Đó cũng là một tiêu chuẩn để đánh giá về nhan sắc của dân tộc này. Nét cười mà khoe ra hàm răng đen, hay chiếc răng vàng thì dường như tươi tắn hơn trong mắt người Lự. Xưa kia, các cô gái Lự muốn lấy được chồng thì nhất định phải nhuộm răng, cô nào gia đình có điều kiện cấy thêm vài cái răng vàng thì càng có giá.

Giá trị thẩm mỹ của tục nhuộm răng đen, giờ đây, có thể người xuôi thấy lạc hậu, song người Lự thì khác, đó không chỉ là cách làm đẹp của riêng họ mà còn là sự tinh tế trong “bí quyết” nhuộm màu độc đáo đã thành truyền thống của dân tộc. Từ những nguyên liệu như cánh kiến tán nhỏ, rồi vắt nước chanh rừng để khoảng một tuần thành thuốc. Sau đó, thuốc được phết vào hai mảnh lá cọ rồi ấp vào hai hàm răng vào lúc đi ngủ. Khi nhuộm răng thì phải kiêng nhai. Nhuộm như thế 5, 7 ngày cho răng đỏ già ra màu cánh gián thi bôi thuốc răng đen. Thuốc răng đen làm bằng phèn đen trộn với cánh kiến, nhuộm 1, 2 miếng là đen kịt lại, sau đó lấy dùng dao đốt nóng cho chảy nhựa ra, lấy nhựa ấy phết vào răng sẽ có một nụ cười độc đáo, nhất là vào dịp du xuân thì những nụ cười độc đáo sẽ tràn khắp bản…

Phụ nữ Lự rất giỏi thêu thùa, dệt vải

Còn một phương pháp nhuộm răng đen khác hay được đồng bào Lự dùng, đó là đốt gỗ cây “mày tỉu” cho vào ống tre; sau đó lấy chảo gang vỡ hứng lấy muội khói tạo thành một lớp nhựa đen sệt; thỉnh thoảng nhuộm một lần để làm đẹp và phòng các bệnh răng miệng. Dường như người con gái Lự nhuộm răng đen để ý tứ giữ cho mình những nét duyên, giữ riêng cho người mình yêu những điệu Khắp Lử “Hát Lự” khi màn đêm buông xuống. Khi tiếng sáo “Pấu Pí” đôi của người con trai gửi tình cất lên dìu dặt. Điệu Pấu Pí Khắp như lời gửi tình của đôi trai gái đang tâm sự yêu đương.

Đối với đồng bào Lự, hay một số đồng bào thiểu số miền Tây Bắc, tục xưa đã gắn với bản, với dân tộc thì bằng mọi cách giữ tục như chính sự sống của họ. Giá trị thẩm mỹ của tục nhuộm răng đen giờ đây, có thể người xuôi thấy lạc hậu ở xu hướng tân thời, song đồng bào Lực thì khác, họ cho rằng, đó không chỉ là cách làm đẹp của riêng họ mà còn là sự tinh tế trong “bí quyết” nhuộm mầu của đồng bào mình nên cần lưu giữ một cách kỹ lưỡng. Tuy nhiên, có một thực tế là phong tục nhuộm răng đen đang bị mai một…

Đề cao các giá trị truyền thống

Người Lự, đặc biệt là những phụ nữ mà chúng tôi gặp hầu như không lúc nào ngơi tay với những công việc vườn tược, cửa nhà. Dù có tuổi hay còn son trẻ, họ vẫn say sưa việc nhà như thể đó là hạnh phúc của mình. Không biết, đó có phải là do người Lự không có tục ép duyên hay gả bán, nên người phụ nữ Lự luôn chăm sóc tốt tổ ấm cho người mà mình yêu thương.

Giống như người Lào ở Nà Luông, phụ nữ Lự cũng vấn khăn trên đầu với phương thức và kiểu dáng lệch hẳn sang bên trái. Có khác chăng là khăn của phụ nữ Lự có thêm khoảng 18 đường gấp hoa văn bổ dọc, khi vấn tạo thêm nét đặc sắc và tươi tắn cho họ. Phụ nữ Lự có bàn tay thêu thùa khéo léo, may, dệt trang phục cho cả gia đình; nhất là váy, áo, khăn của thiếu nữ về nhà chồng trong ngày hôn lễ được thêu hoa văn thổ cẩm trang trí trên nền vải nhuộm chàm rất đẹp. Họ mặc áo chàm, xẻ ngực; váy may bằng vải chàm đen, có thêu hoa văn thổ cẩm thành hai phần trang trí do vậy thoáng nhìn cảm giác như chiếc váy có hai tầng vải ghép lại.

Không quá khi nói rằng, sắc màu cũng như tính mỹ thuật của trang phục Lự thuộc vào hàng nhất nhì vùng Tây Bắc. Họ hết sức khéo léo và tinh tế khi kết hợp một cách hài hòa giữa hoa văn dệt với hoa văn ghép vải trên một bộ trang phục. Với kiểu áo xẻ nách chéo về bên phải, phụ nữ Lự thêu đường viền cổ áo nhiều màu sắc với hoa văn quả trám và chân chim. Song song với hoa văn chỉ thêu, các hoa văn làm bằng vải ghép cũng được phụ nữ Lự trang trí tỉ mỉ dọc theo váy, áo.

Đặc biệt, là dải hoa văn mà người Lự gọi là “con suối uốn lượn” vòng quanh eo áo từ phía trước ra phía sau, được điểm tô thêm các đồng tiền theo hình rẻ quạt tạo cho áo có độ xòe so với eo. Bà Tao Thị Chăn (76 tuổi), nhà ở bản Hon, chia sẻ: “Để thực hiện được phần hoa văn vải ghép, chỉ riêng cho gấu váy, người phụ nữ Lự khéo léo nhất cũng phải mất 1 tuần. Đặc biệt, phần hoa văn dọc thân váy còn được chăm chút thêu thêm các hoa văn bằng các loại chỉ len. Ngoài ra, các phục sức như xà tích, vòng tay, hoa tai cũng được người Lự chế tạo hài hòa với trang phục, tôn thêm nét đẹp của người phụ nữ”.

Dưới từng mái nhà bản Hon, ít nhiều đều có từ 1 đến 3 khung cửi và người phụ nữ phải dành nhiều thời gian trong năm để dệt váy, áo cho mình và cho cả gia đình. Giống như phụ nữ của nhiều dân tộc, chị em người Lự ngay từ khi còn nhỏ đã được bà và mẹ từng bước dạy cho nghề dệt. Với một trình độ dệt thủ công độc đáo cùng tư duy thẩm mỹ đặc sắc, người Lự là một trong số các dân tộc Tây Bắc có trang phục riêng hết sức bắt mắt.

Vài năm gần đây, bản Hon đã trở thành điểm du lịch văn hóa hấp dẫn du khách quốc tế. Giám đốc Trung tâm Thông tin và Xúc tiến du lịch tỉnh Lai Châu Nguyễn Thành Công, cho biết: Lý do lớn nhất mà bản Hon thu hút được khách du lịch là vì họ còn giữ được nguyên bản sắc, đặc trưng của dân tộc mình về kết cấu nhà ở, kiến trúc, ẩm thực, trang phục, phong tục tập quán…

Chính quyền và các ngành chức năng đang quy hoạch bản Hon trở thành một điểm du lịch đầy tiềm năng của tỉnh. Và, nghề dệt truyền thống với vẻ đẹp dịu dàng, tỉ mỉ của người phụ nữ Lự hẳn sẽ là một điểm nhấn ấn tượng dành cho du khách.

Theo Công Lý